Positie Tropenmuseum

Het Tropenmuseum is gesitueerd in een maatschappij waarin verschillende denkbeelden en discoursen elkaar doorkruisen, overlappen en contrasteren. In die maatschappij willen 'we' enerzijds open staan voor het idee van 'culturele orientaties', 'verscheidenheid' en 'interculturele dynamiek'. Anderzijds bestaat er een stroming die we conservatief kunnen noemen en die probeert onze nationale cultuur te omschrijven in de vorm van een essentiele identiteit. Het Tropenmuseum, als onderdeel van het KIT, heeft zichzelf een belangrijke maatschappelijke functie toegekend, namelijk: het streven naar kennisvermeerdering en -uitwisseling en begrip voor verschillende culturen. De milleniumdoelstellingen vormen een belangrijke leiddraad voor het beleid. Het is voor het museum dus van belang dat het bestaan op zodanige wijze wordt geformuleerd dat het/een voortbestaan daarmee kan worden gelegitimeerd.

Om de huidige identiteit en daarmee legitimiteit van het Tropenmuseum beter te kunnen formuleren is verder onderzoek noodzakelijk naar de plek die het museum en het KIT als instituut inneemt in de huidige maatschappij. Hierbij moet rekening worden gehouden met de communicatie- en informatienetwerken die in de traditionele setting van het museum nog niet aan de orde waren. In de bewoording van Hennes betekent dit onder meer dat enerzijds de traditionele strong ties dienen te worden geevalueerd en dat anderzijds de (mogelijke) weak ties in kaart gebracht moeten worden. Een dergelijk onderzoek zal in hoge mate het karakter hebben van een discoursanalyse (met inbegrip van veldonderzoek), die rekening houdt met de intersectionaliteit van het museum als instituut in de maatschappij en als entiteit in de informatie- en communicatienetwerken. De bevindingen die uit een dergelijke analyse voortkomen zijn noodzakelijk voor de plaatsbepaling van het museum, welke noodzakelijk voorafgaat aan het interpreteren van de huidige en het formuleren van nieuwe beleidsdoelstellingen.