donderdag 27 maart 2008

Neokolonialisme onder New Labour

Afgelopen januari verklaarde Gordon Brown, minister van Financiën en troonopvolger van premier Blair, tijdens zijn bezoek aan Oost-Afrika dat ,,de tijd dat Groot-Brittannië zich verontschuldigde voor zijn koloniaal verleden voorbij is.'' Een paar maanden eerder zei hij in het British Museum (koloniale roofkunst) dat het land trots moet zijn op het Brits imperium.


Ravage #7 20 mei 2005
Tekst Seumas Milne



Brown gaat in zijn uitlatingen een stuk verder dan Blair. Er rest weinig hoop dat Brown een stapje terug zal doen wat betreft het imperialistische geparadeer en de interventie-oorlogen die Blair's premierschap kenmerken. Brown's eis om geen koloniale excuses meer te maken hoort bij een poging om een modern gevoel van Britse identiteit te definiëren, gebaseerd op fair play, vrijheid en tolerantie.

Wat die waarden en moderniteit te maken hebben met de werkelijkheid van het Britse Empire is een raadsel. Net als de suggestie dat de Britten zich aldoor verontschuldigen voor het verleden. Er heeft In Groot-Brittannië nauwelijks publiek debat plaatsgevonden over hoe het Empire er tot halverwege de 20ste eeuw in slaagde om een kwart van de wereldpopulatie in zijn greep te houden.



Humanitaire interventie

De rehabilitatie van het British Empire kwam pas goed op gang na het vallen van de Muur (1989) en de interventie van de VS en Groot-Brittannië in Somalië, toen stemmen opgingen om de 'idealistische' gedachte van nieuwe kolonies of VN-protectoraten in Afrika te lanceren.

Sinds de oorlog in voormalig-Joegoslavië wordt de term 'humanitaire interventie' steeds vaker gebezigd. Werden in de laat 19e eeuw de noodzaak van christelijke beschaving en handel aangevoerd ter verdediging van het kolonialisme. Nu zijn mensenrechten, vrije markt en good governance de sleutelwoorden.

Blair's adviseur Robert Cooper publiceerde in 2002 een pamflet waarin hij zich sterk maakt voor 'een nieuw soort imperialisme, aanvaardbaar in een wereld van mensenrechten en kosmopolitisch bewustzijn'. Achter de schermen pleitte Blair ondertussen voor militaire interventie in de voormalige kolonies Zimbabwe en Birma. Maar het politiek avonturisme moest enigszins kort gehouden worden na de politieke en humanitaire mislukking van de oorlog in Irak.



Empire

Reactionaire conservatieve historici als Niall Ferguson en Andrew Roberts zijn voorvechters van een nieuw imperialisme, en zijn druk bezig de koloniale geschiedenis te herschrijven. Ferguson staat een formeel door de US geleid wereld imperium voor, en breekt in zijn boek 'Empire' een lans voor het Britse imperium als de voorloper van 21ste eeuwse vrije markt globalisering.

Roberts is openlijk voorstander van de re-kolonisatie van Afrika, en roemt de 'vrijheid en rechtvaardigheid' die de Britse overheersing overal bracht. In werkelijdheid was het Empire gebouwd op genocide, ethnische zuiveringen, slavernij, rigoreus doorgevoerde raciale hiërarchie en genadeloze exploitatie.

Cambridge historicus R. Drayton: ,,We horen veel over de wetshandhaving, onkreukbaar bestuur en economische vooruitgang, maar de werkelijkheid bestond uit tirannie, onderdrukking, armoede en de onnodige sterfte van miljoenen mensen. Wreedheden en onrecht die vanaf het begin tot ver in de jaren '60 plaatsvonden in de Britse gebieden. De Britten willen de weg bereiden voor een nieuw imperialisme door de geschiedenis te vervalsen.''

Als Brown werkelijk de grote voorvechter van Brits fair play wil worden, en een nieuwe relatie met Afrika wil aangaan, doet hij er goed aan de mensen te loven die zich ingezet hebben om hun land te bevrijden van het kolonialisme, in plaats van het racistisch despotisme waar ze tegen streden.

http://www.ravagedigitaal.org/index.htm?2005/nummer7/labour.htm~mainFrame

Geen opmerkingen: